Türk Savunması’nın Tertiplenmesi

  • Yazar: erkan
  • Tarih:Şub 01, 2017
  • KategoriGenel
  • yorum ( 0 )

Başkomutanlık Vekâleti, 25 Mart 1915 günü Çanakkale bölgesinde konuşlu birliklere yönelik bir emir yayınladı. Bu emrin içeriği şöyleydi: “Çanakkale Müstahkem Mevkii dolayında ve Gelibolu Yarımada­sındaki birliklerden; 9’uncu Tümen dâhil olduğu halde, 3’üncü Kolordu (7’nci ve 19’uncu Tümenler), 11’inci ve 5’inci Tümenler, Jandarma Alayları, 64’üncü Piyade Alayı’ndan 5’inci Ordu kurul­muştur. Ordu Komutanlığına da Mareşal Liman Von Sanders atanmıştır.”

5’inci Ordu emrine verilen bu birliklere, 28 Mart 1915 tarihinde İstan­bul’dan yola çıkartılan ve 31 Mart 1915 günü bölgeye ulaşan 3’üncü Tümen de katılacaktır. 3’üncü Tümenin yanı sıra bir de Süvari Tugayı, 5’inci Ordu kuruluşuna dâhil edilecektir.

Aralık 1913’te “Alman Islah Heyeti Başkanı” sıfatıyla Türkiye’ye gelen, Alman Ordusu’ndaki rütbesi o tarihte “Tümgeneral” olan, Almanlarla yapılan anlaşma gereğince Türk Ordusu’nda önce “Korgeneral” (Bi­rinci Ferik), daha sonra da “Mareşal” (Müşir) rütbesi verilen Liman Von Sanders, “5’inci Ordu Komutam” sıfatıyla 26 Mart 1915 günü böl­geye geldi ve görevine başladı.

Mareşal Liman Von Sanders ilk iş olarak, daha önce bölgede alınmış savunma tertibatını incelemiş ve birkaç saatlik denetleme sonucunda Türk Komutanların öngördüğü savunma önceliklerini tamamen tersi­ne çevirmiştir. 5’inci Ordu birliklerinin aldığı yeni düzen, diğer sayfadaki haritada görüldüğü gibi olmuştur

Mareşal Liman von Sanders’in bu şekilde aldırdığı savunma tertibin­den sonra yaptığı ilk iş, olası düşman çıkarması veya çıkarmalarının hangi sahil kesimlerine yönelebileceğini, öncelik durumuna göre belir­lemek olmuştur.

Söz konusu belirlemeye göre düşmanın olası çıkarma harekâtı, öncelik sırasına göre şu kesimlerden beklenmeliydi:

>Saros Körfezi’nin Bolayır sahilleri,

>Bozcaada’nın karşısında, Anadolu kesiminde yer alan Beşiğe sa­hilleri,

>Gelibolu Yarımadası’nın güneyinde, Seddülbahir ve Kaba Tepe sahilleri.

Önceliklerini bu şekilde belirleyen Mareşal Liman Von Sanders bu doğrultuda Türk Komutanların öngördüğü savunma prensibini de bütünüyle değiştirecektir.

Oysa Türk Komutanların olası düşman çıkarmasının gerçekleşeceği bölgeler ile ilgili olarak üzerinde hemfikir oldukları öncelik sıralaması, Liman Von Sanders’in düşündüğünün tam tersidir.

Türk Komutanların olası düşman çıkarmalarını bekledikleri sahil ke­simleri ile ilgili olarak öngördükleri savunma prensibinin ana fikri de şöyleydi:

“Düşmanın karaya çıkma teşebbüsünü, daha başlangıç aşama­sında boşa çıkarmak ve bunu sağlamak için de sahillerdeki savunmayı kuvvetli tutmak.’

Ancak 5’inci Ordu Komutam Liman Von Sanders, bölgeyi gezerken kendisine iletilen bu yöndeki düşüncelere itibar etmemiş ve kendisinin öngördüğü savunma prensibinin uygulanmasını, kesin olarak emret­miştir.

Liman Von Sanders’in uygulanmasını emrettiği savunma prensibi ise “sahillerde alınacak tertibatta gözetleme postaları ile yetinilmesini ihtiyatların derinlikte toplu halde tutulmasını ve karaya çıka­cak düşmanı karşı taarruzlarla denize                                                                            amaçlamaktadır

5’inci Ordunun Alman Komutanı tarafından verilen bu karar, Çanakka­le Kara Muharebeleri’nin kaderini derinden etkileyen karar olacaktır.

Yazar Hakkında

Yorum Yapın