Osmanlı Ordusu Komutanı; Liman Von Sanders 2. Bölüm

Liman Von Sanders Paşa’nın İnatçılığı

Eğer düşmana karada ilerleme fırsatı verilirse bu durum düşman üzerinde büyük moral yaratacak veya sahilde sığınacakları bölgeler elde etmelerine neden olacaktı. Enver Paşa’nın bu doğru tespitini fark etmeyen tek kişi inatçı bir kişiliğe sahip olan Liman Von Sanders idi…

Çanakkale Şehitlik Turu‘nda Liman Von Sanders hakkında çok fazla belge, fotoğraf ve heykel görebilirsiniz.

Liman Von Sanders’in Hatırasında Yazdığı

Liman Von Sanders 25 Nisan’daki büyük çıkarma harekatı ile ilgili olarak hatıralarında şunları yazmıştı:

“25 Nisan sabahı saat 05.00’ten itibaren Gelibolu’daki ordu karargahına düşman çıkarmasının yapıldığı veya yapılacağı yolunda raporlar yağmaya başladı. 11.Tümen bölgesindeki Küçük ve Büyük Beşige Limanları önünde, önemli sayıda harp ve nakliye gemisinin toplandığı ve çıkarmanın başlamak üzere olduğu bildiriliyordu.
Biraz daha kuzeyde, Kumkale’de, 3. Tümen’in ileri sürülmüş birlikleri karaya çıkan Fransız piyadeleri ile muharebeye tutuşmuştu. Bu piyadeler, Fransız harp gemilerinin himayesinde karaya çıkmışlardı.
Gelibolu yarımadasının güney ucunda, Morto Körfezi’nde, Seddülbahir’de ve Tekeburnu’nda İngiliz piyade birlikleri, 9. Tümenin öncüleri ile çarpışıyor ve buraları işgale çalışıyordu. Bu kesimde bütün sahil ve sahilin gerisi, büyük İngiliz harp gemilerinin korkunç top atışlarıyla taranıyordu. Kabatepe’de Maydos ovasında ve Arıburnu’nda İngiliz harp ve nakliye gemilerinden karaya çıkarma başlamıştı.

İngiliz Gemileri’nin Ağır Top Atışları

Sahilin önünde yarım ay biçiminde tertiplenen İngiliz zırhlıları, bütün sahili ve gerisindeki araziyi en büyük çaptaki toplarla dövüyordu.
Gemilerden kayıklara asker yüklendiği veya karaya asker çıkarıldığı, hiç bir yerde görülmüyordu. Anlıyordum ki, buraya gelmekte gecikmişiz. Biraz sonra Kolordu Komutanı Esat Paşa yanımıza geldi ve çıkarma hakkında bazı haberler getirdi.
Buna göre, Yarımadanın güney ucundaki 9. Tümen’e karşı yapılan çıkarma, bu tümen tarafından geri püskürtülmüştü. Fakat düşman, inatla yeni birlikler getirmeye devam ediyordu. Kabatepe’de durum iyi idi. Şimdiye kadar düşman bu tepeyi işgal edememişti.
Arıburnu’nda hemen sahile bitişik olan dik yamaçlar İngilizlerin elindeydi. Fakat 19. Tümen, bu sırtlara doğru yürüyüşe geçmiş bulunuyordu. Anadolu kıyısından henüz bir haber alınmış değildi?'”

Mustafa Kemal Paşa’nın Öngörüsü

Sanders’in bahsettiği bu 19. Tümen aslında ordunun genel ihtiyatı idi. Liman Von Sanders Bolayır’da çıkarma yapılmasını beklerken 19. Tümen’e harekete geçmesi için hiçbir emir vermemişti.
19.Tümen kumandanı Mustafa Kemal her türlü sorumluluğu üzerine alarak güney bölgesini çok tehlikeli bir durumdan kurtarmıştı. Elindeki tümenin tamamını savaş alanına sürmemiş sadece 57. Alayı kullanmıştı.
Eğer Arıburnu çıkarmasında 19. Tümen’in tamamı kullanılsa idi çıkarma henüz başlama aşamasında iken düşmana daha büyük kayıp verdirilebilirdi.
Ancak Sanders’in bu andaki yetersiz komutası ile bundan mahrum kalınmış ve müttefiklere zaman kazandırılmıştır.

 

Yazının 1. Bölümü İçin Tıklayınız ..>> Osmanlı Ordusu Komutanı; Liman Von Sanders 1. Bölüm

Yazar Hakkında

Yorum Yapın