Muharebe Alanları Gezi Güzergâhı Üzerinde Yer Alan Önemli Mevkiler (Gelibolu – Eceabat – Tarihi Milli Park) – Bölüm 39

  • Yazar: erkan
  • Tarih:Nis 29, 2017
  • KategoriGenel
  • yorum ( 0 )

65. Seddülbahir Kalesi

Seddülbahir Köyü’nün en belirgin özelliği olan Seddülbahir Kalesi, Venediklilerin 1656’da Limni ve Bozcaada’yı işgal etmeleri üzerine, Çanakkale Boğazı girişini savunmak amacıyla, Anadolu kıyısındaki Kumkale ile birlikte 1659 – 1660 yıllarında inşa edilmiştir.

Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa tarafından yaptırılması öngörülen kalenin mimarı, Mustafa Ağa’dır. Kalenin yapımı için gereken parasal destek ise Sultan IV. Mehmet’in annesi Valide Turhan Sultan tarafın­dan sağlanmıştır.

Dikdörtgen biçimindeki kale, birbirinden farklı seviyede iki kat halindi’ ve iki ayrı bölüm olarak inşa edilmiştir. Daha alçak seviyede yapılan bölümü, Çanakkale Boğazı yönüne bakmaktadır. Kalenin alt katını oluşturan bu bölümde yer alan sur duvarlarının zemin kısmında top mazgalları bulunmaktadır.

Kalenin üst katını oluşturan bölümü ise toprakla doldurularak berkitilmiştir. Bu yöntemle, asıl tahkimatı oluşturan bölümün savunma bakımından direnci arttırılmaya çalışılmıştır.

Çanakkale Muharebeleri sırasında kaleye, 2 adet 280/22 mm, 2 adet 260/22 mm, 2 adet 240/22 mm ve 6 adet 87/24 mm’lik olmak üzere toplam 12 adet top yerleştirilmiştir. Bu toplar, Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığı kuruluşunda bulunan 5’inci Ağır Topçu Alayının 2’nci Ağır Topçu Taburuna bağlı bir batarya olarak görev yapmışlardır.

Trablusgarp Savaşı sırasında İtalyan Donanması tarafından bombalanan kale, İngiliz – Fransız gemilerinden oluşan Müttefik Donanmışı tarafından ise ilk kez 3 Kasım 1914’te bombalanmıştır.

Çanakkale Boğazı’na yönelik saldırı planını hazırlayan Amiral Carden’in öngördüğü şekilde, dış savunma hattının etkisiz hale getirilmesini amaçlayan ilk saldırı, 19 Şubat 1915 günü yapılmıştır. 25 Şubat 1915 günü yapılan ikinci saldırıda, Müttefik Donanması amacı­na ulaşmış ve Çanakkale Boğazı girişini koruyan diğer üç tabya ile birlikte Seddülbahir Kalesi’nde bulunan tabya da susturulmuştur.

25 Nisan 1915 günü başlayan İngiliz çıkarması sırasında, kale yıkıntı­larını kendilerine siper edinen takım seviyesindeki bir avuç Türk aske­ri, Ertuğrul Koyu sahiline çıkmayı başarıp doğal bir tümseğin ardına sığınmak zorunda kalmış düşmanı, bu koyu çevreleyen yamaçlarda mevzilenmiş diğer arkadaşları ile birlikte, sabah saat 06.00’dan ak­şam havanın iyice karardığı saatlere kadar sahilde tutmayı başarmışlardır.

İngilizler, ancak 26 Nisan 1915 günü öğleden sonra Seddülbahir Ka­lesi ve Köyü’nü bütünüyle işgal edip, kontrol altına alabilmişlerdir. Ka­le ve Ertuğrul Koyu’nun bulunduğu bölge, 27 Nisan 1915 akşamından itibaren Fransız kuvvetlerinin karargahına ev sahipliği yapmıştır.

Seddülbahir Kalesi, 14 Kasım 1980 tarihinde Kültür Bakanlığı tarafın­dan kültürel miras olarak tescil edilmiştir.

Yazar Hakkında

Yorum Yapın