Muharebe Alanları Gezi Güzergâhı Üzerinde Yer Alan Önemli Mevkiler (Gelibolu – Eceabat – Tarihi Milli Park) – Bölüm 34

  • Yazar: erkan
  • Tarih:Nis 24, 2017
  • KategoriGenel
  • yorum ( 0 )

İngilizlerin bu kesime yönelen çıkarma harekatının planı ise şöyleydi:

> Üç bölüklü 2’nci Güney Galler Sınır Muhafızları Taburunun iki bölü­ğü, yukarıda tarif edilen sahil kesimine çıkacak ve Eski Hisarlık üze­rindeki Türk kuvvetini kendi cephesine çekecekti.

> İngiliz taburunun diğer bölüğü ise Eski Hisarlık Tepesi’nin Çanakkale Boğazı’na bakan dik yamaçları altına çıkacak ve bu yamaçlardan tır­manarak, tepeyi savunan Türk birliğini gerisinden kuşatacaktı.

Yukarıda belirtilen plan dahilinde hareket eden yaklaşık 750 mevcutlu İngiliz taburunu 25 Nisan 1915 sabahı burada karşılayanlar ise 26’ncı Alayın 2’nci Taburunun 8’inci Bölüğünden, mevcudu yaklaşık 80 kişi kadar olan bir takımdı. Bu takımın gerisindeki arazi ise derinlikte boş olduğundan, yakınlarda yardım alabileceği başka bir birlik de bulun­mamaktaydı.

Bulunduğu mevzileri, kendisinden neredeyse 10 kat üstün bir tabura karşı savunmaya çalışan bu takım, Hisarlık Tepe’nin boğaza bakan sarp yamaçlarından tırmanarak geri bölgelerine sarkan bir İngiliz bölüğünün, kendisini iki ateş arasında bırakması nedeniyle geri çekil­mek zorunda kaldı.

Bu koya verilen “Morto” adı ise sanılanın aksine Fransızlar tarafından verilen bir isim olmayıp aslında İtalyanca kökenli bir kelimedir (Fran­sızca karşılığı “Mort”) ve Türkçe karşılığı “ÖLÜ” anlamına gelmekte­dir. Yapılan araştırmalar; bu ismin 1915 yılından daha önceki dönem­lerden bu yana kullanıldığını ortaya koymuştur. Muhtemelen ticari, as­keri ve korsanlık gibi çeşitli amaçlarla bölgeye gelen Venedik veya Ceneviz kökenli denizcilerin verdiği bir isim olmalıdır. Bu denizcilerin, “Morto” ismini bu koya vermelerinin nedeni ise poyraz ve lodos rüzgarlarına karşı korunaklı konumu nedeniyle, yılın büyük bir bölümün­de koy içinde denizin durgun olmasıdır. Bu özelliğinden dolayıdır ki günümüzde de balıkçıların ve yatçıların teknelerini demirledikleri bir mevkidir.

Çanakkale Muharebeleri sırasında Morto Koyu’nda yaşanan bir olay hem Çanakkale Muharebeleri Tarihi hem de Türk Denizcilik Tarihi açısından büyük önem taşır. Bu olay; Muavenet-i Milliye torpido muhribinin, İngiliz zırhlısı Goliath’ı batırmasıdır.

Muavenet-i Milliye muhribi, saat 00.45’te Soğanlıdere Ağzı’ndan demir almış, Gelibolu Yarımadası kıyılarına 50 metre mesafede bir rota izleyerek, saatte 7 – 8 mil süratle Morto Koyu’na doğru hareket etmiştir. Kereviz Dere ile Domuz Dere arasındaki Cesaret Sırtı hizasına yaklaşıldığında, Seddülbahir Köyü’ne daha yakın bir mesafede durun iki adet İngiliz zırhlısı görülmüştür. Bu sırada zırhlılar ile Muavenet-i Milliye arasındaki mesafe yaklaşık 1.300 metre civarındadır.

Bu mesafede Muavenet-i Milliye iskele (sol) tarafına dönüş yaparak, boğazın ortasına doğru istikamet vermeye başlamış, bu manevra sı­rasında da güvertesinde bulunan üç adet torpido tüpünü sancak (sağ) tarafına çevirmiştir. Bu sırada fark edilen Muavenet-i Milliye muhribine İngiliz devriye gemileri ışıldakla parola sormuşlar, Muavenet-i Milliye de sorulan parolaya ışıldağı ile karşılık vererek zaman kazanmıştır. Kısa bir süre sonra da ateşlemeye hazır vaziyetteki üç torpidosunu, Goliath’ı hedef alarak fırlatmıştır. Torpidoların üçü de hedefe isabet etmiş ve Goliath zırhlısı, mürettebatından 570 kişi ile birlikte kısa süre içinde batmıştır. Bu olay Çanakkale Muharebeleri sırasında Türk de­nizcilerinin kazandığı büyük ve anlamlı bir zaferdir. Bu zaferin bir baş­ka anlamı ise muharebe ortamında bir Türk savaş gemisinin, torpido atışıyla düşman gemisi batırdığı tek olay olmasıdır.

Yazar Hakkında

Yorum Yapın