Muharebe Alanları Gezi Güzergâhı Üzerinde Yer Alan Önemli Mevkiler (Gelibolu – Eceabat – Tarihi Milli Park) – Bölüm 25

  • Yazar: erkan
  • Tarih:Nis 15, 2017
  • KategoriGenel
  • yorum ( 0 )

38. Kiremit Dere

Alçıtepe Köyü yönünde Soğanlıdere Şehitliği geçildikten bir süre son­ra, yol yokuş yukarı tırmanmaya başlar. Yokuş başından yaklaşık 250 300 metre sonra sol yana bakıldığında, Soğanlı Dere Vadisi’nin güney yamaçlarının birdenbire alçaldığı ve birbiri ardınca iki dere yatağı tarafından kesildiği görülür.

Dikkatle bakıldığında, dere yataklarından Çanakkale Boğazı yönünde olanının zemininde, ağaçların arasında toprak zeminli bir yol görülür. Toprak zeminli yolun yer aldığı bu dere yatağı, Kiremit Dere’dir.

Kiremit Dere’nin oluşturduğu vadi, içinden yürüyenleri doğrudan Alçı Tepe’nin kuzeydoğu yamaçlarına ulaştıran ve düşman ateşine karşı korunaklı yapısı nedeniyle, muharebeler sırasında Seddülbahir Cephesi’ne intikal eden Türk birliklerinin, Soğanlı Dere Vadisi’nin bu nok­tasından itibaren kullandığı en önemli intikal güzergahı olmuştur.

39.Behramlı Köyü (Magram)

Eceabat İlçesine bağlı köylerden biri olan Behramlı Köyü, bölgedeki en eski yerleşim yerlerinden biridir. Köy ve yakın çevresinin, antik dö­nemden bu yana bir yerleşim yeri olarak kullanıldığı tespit edilmiş olmakla birlikte, yörede arkeolojik usuller dahilinde kapsamlı bir araştır­ma henüz yapılmamıştır.

Bilinen en eski adı “Magram” olup, bu ismin M.Ö. 514 – 479 yılları arasında Gelibolu Yarımadası üzerinde, yaklaşık 35 yıl süren Pers hakimiyeti döneminden kaldığı sanılmaktadır.

Alçıtepe yolu ile köy arasında kalan ve yol boyunca bir kaç yüz metro devam eden alanda yoğun tuğla ve kiremit parçalarına rastlanmış olması, buradaki yerleşimin, bu kesimde yoğunlaştığını göstermektedir.

Behramlı Köyü Mezarlığı köyün kuzeybatısındaki bir mevkide olup. Şevki Paşa Haritası’nın 30 No’lu paftasında söz konusu mezarlık altını işaretlenmiştir. Köy mezarlığını ilginç yapan durum ise, mezarların bir bölümünün kırmızı renkle işaretlenmiş olmasıdır.

Şevki Paşa Haritası üzerinde kırmızı renkle işaretlenmiş Müslüman mezarları, aynı zamanda “şehit mezarı – şüheda kabristanı” anlamını taşımaktadır ki bu durumda Çanakkale Muharebeleri döneminde Behramlı Köyü Mezarlığına da bazı şehitlerimizin defnedilmiş olabileceği düşünülebilir.

40.Şahin Dere Şehitliği ve Teğmen Mustafa Efendi’nin Mezarı

Şahin Dere; Soğanlı Dere’nin kollarından biridir. Bu derenin oluştur­duğu küçük vadicik, Seddülbahir Cephesi’nin geri bölgesi olan So­ğanlı Dere Vadisi’nin başlangıcında ve Alçıtepe Köyü’nün yaklaşık 3 kilometre kuzeydoğusunda yer alır.

Cepheye yakın, düşman ateşine karşı korunaklı, ağaçlık ve sulak bir yer olmasından dolayı burası, 1915 yılındaki muharebeler sırasında bir sargı yeri olarak seçilmiş ve kullanılmıştır.

Şehitlik; buradaki sargı yerinde tedavi gördükleri sırada hayatını kay­bedip şehit düşen askerlerimizin gömülmesi ile oluşmuştur. Şehitleri­mizin gömüldüğü alan, Şahin Dere’nin oluşturduğu küçük vadiciğin doğu yamacı üzerinde yer alır.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yeniden düzenlenerek, ziyarete açıldığı 18 Mart 2005 tarihine kadar, ne yazık ki büyük bir bölümü tarla olarak kullanılmış ve bu nedenle şehit mezarlarının çoğu yok ol­muştur. Burada tedavi gördükleri sırada hayatını kaybedip şehit düşen askerlerin sayısı 2.177 olarak tespit edilmiştir. Bunların tamamı­nın isimleri, Şehitliğin duvarlarında yazılıdır.

Şehitlikte kimliği belli tek bir mezar vardır. Demir parmaklarla çevrili İm mezarın baş kısmında bulunan mezar taşında yazılı olanlar şöyledir:

“1886 doğumlu Ali Şadi oğlu Mülazım-ı Sani (Teğmen) Mustafa Efendi, 10’uncu Tümen’in 30’uncu Alay’ından olup 18 Eylül 1915’te Şehit olmuştur.”

Ayrıca mezarda yer alan bir başka ifade ise şu şekildedir:

“Vatanın şanlı ve genç şehidi, Vazifesinin şerefli ve aziz kurbanı”

Ancak Şehitlik otoparkına ulaşan yolun girişinde bulunan taşın üzerin­de “Mülazım-ı Sani” rütbesinin karşılığı “Teğmen” olması gerekirken, “Üsteğmen” olarak yazılmış ve bu yanlışlık Şehitliğin açıldığı tarihten bu yana bir türlü düzeltilmemiştir.

Şehitlikte kullanılan mimari üslup, Soğanlıdere Şehitliği’nde kullanılan üslubun aynısıdır. Tıpkı Soğanlıdere Şehitliği’nde olduğu gibi burada da bir şadırvan bulunmaktadır.

Yazar Hakkında

Yorum Yapın