Muharebe Alanları Gezi Güzergâhı Üzerinde Yer Alan Önemli Mevkiler (Gelibolu – Eceabat – Tarihi Milli Park) – Bölüm 23

  • Yazar: erkan
  • Tarih:Nis 13, 2017
  • KategoriGenel
  • yorum ( 0 )

35. Melek Hanım Çiftliği

Soğanlı Dere Vadisi girişinden itibaren yaklaşık 1 kilometre sonra, yo­lun sağ yanında, yoldan yaklaşık 40 metre kadar içeride, yamacın al­tında, Sapan Dere kenarında harap durumda bir taş bina kalıntısı bulunur. Burası “Melek Hanım Çiftliği” olarak bilinir ve 1916 yılında yapıl­mış olan Şevki Paşa Haritası’nın 29 No’lu paftasında da yeri işaret­limmiş olduğu gibi ayrıca (Osmanlı Türkçesi) yazı ile belirtilmiştir.

İtilaf Donanması (Birleşik Filo), 25 Şubat 1915 tarihindeki saldırısı so­nucunda, Çanakkale Boğazı girişini savunan Türk tabyalarını sustur­mayı başarmıştır. Sonrasında da Türk Topçu Bataryalarının mevzilerini ve mayın hatlarını tespit ve imha etmek amacıyla, Boğaz girişi – Kepez Burnu arasında faaliyet göstermeye başlamıştır.

Düşmanın bölgede yoğunlaşan faaliyetleri nedeniyle, 25 Şubat – 18 Mm t 1915 tarihleri arasındaki dönemde, Boğazın her iki yakasında, muhtelif yerlerde sargı yerleri (ilk yardım istasyonları veya revirler) ku­rulmuştur. Bunlardan biri de Soğanlı Dere Vadisi içinde bulunmaktadır.

İtilaf Donanması’nın 25 Şubat 1915 tarihli saldırısında boğaz girişi sa­vunmasız kalınca, boğaz içinde mayın arama – tarama faaliyetlerine girişen düşmanı engellemek gerekmiştir. Bu nedenle, Soğanlıdere Ağzı – Kepez Burnu hattı güneyinden başlayıp, Değirmen Burnu Tab­yası – Çimenlik Kalesi hattına doğru uzanan bölgede sıralanan mayın hatlarını korumak için bazı ilave tedbirler almak gerekmiştir.

Bu tedbirlerden biri de mayın arama – tarama gemilerine karşı kulla­nılmak üzere, Soğanlıdere Ağzı Bölgesinde, genelde 75 mm’lik sahra toplarından oluşturulmuş ve “Set Bataryası” olarak tanımlanmış topçu bataryalarının mevzilendirilmesidir. Bu bataryalarda görev yapan per­sonelin, olası sağlık sorunlarını gidermek üzere bölgede kurulan sargı yeri ise söz konusu bataryalara en yakın mevkide olması nedeni ile Melek Hanım Çiftliği’nde kurulmuştur.

25 Nisan 1915 sabahında başlayan Çanakkale Kara Muharebeleri ile birlikte, cephe gerilerindeki bölgelerde yaralı askerlerimize hizmet verecek sağlık birimlerinin oluşturulması ve buralardaki hizmetlerin or­ganize edilmesi, önemli bir gereksinim olarak ortaya çıkmıştır.

Seddülbahir Cephesi’nin şekillenmeye başladığı dönemlerde, cepheden geri bölgelere sevk edilen yaralılar için Melek Hanım Çiftliği, bünyesinde mevcut sargı yeri nedeniyle, bölgedeki ilk revir olarak hizmet vermeye başlamıştır. Sonrasında, söz konusu çiftlik binasında hizmet veren revirin kapasitesi kısa sürede arttırılmış ve yakın çevresinde ayrıca bir sahra hastanesi kurulmuştur 7’nci Tümen’e ait olan bu sahra hastanesi, Melek Hanım Çiftliği’nin hemen batısındaki düzlükte yer almıştır.

Soğanlı Dere Vadisi’nin boğaza yakın olan kesimindeki bu bölgede, muhtemelen kara muharebeleri başlamadan önceki dönemde düşma­nın hava taarruzları sırasında hayatını kaybeden 10 askerimiz, çiftlik bi­nası ile Soğanlıdere Şehitliği arasındaki mevkide, yol kenarına ve yol­dan yaklaşık 2-3 metre yüksekte bulunan bir alana gömülmüşlerdir.

Günümüzde etrafı oldukça alçak ve mütevazı bir duvarla çevrili küçük bir alanda yatan ve isimleri bilinmeyen şehitlerimiz için şehitlik duva­rında yer alan kitabe ve üzerinde yazılı olan ifadeler, önceki sayfada yer alan fotoğrafta görüldüğü gibidir.

Yazar Hakkında

Yorum Yapın