Muharebe Alanları Gezi Güzergâhı Üzerinde Yer Alan Önemli Mevkiler (Gelibolu – Eceabat – Tarihi Milli Park) – Bölüm 2

  • Yazar: erkan
  • Tarih:Mar 23, 2017
  • KategoriGenel
  • yorum ( 0 )

3.Aigos Potamoi (Keçiler Deresi / Münip Bey Deresi)

Gelibolu – Eceabat yolunun yaklaşık 4. kilometresinde karayolunu dik­lemesine kesen Münip Bey Deresi bulunur. Bu dere; antik dönemde “Aigos Potamoi” (Keçiler Deresi) adıyla anılan deredir. Aslında batılı kaynaklar Münip Bey Deresi’nin yaklaşık 6 kilometre daha güneyinde bulunan Cumalı Deresi’ni, Aigos Potamoi olarak gösterseler de ko­nuyla ilgili Türk akademik çevreleri buranın Münip Bey Deresi olduğunu kabul etmektedirler.

Aegos Potamoi Deresi’nin denize döküldüğü yerde, Lapseki (Lampsakos) ile karşılıklı, dere ile aynı ismi taşıyan bir yerleşim yeri olduğu da bilinmektedir.

M.Ö. 431 -404 yılları arasında 27 yıl süren “Pelopones Savaşları” sı­rasında, M.Ö. 405 yılında, Aigos Potamoi kenti önlerinde Atina donanması Sparta’lıların baskınına uğramış ve Atinalılar burada gerçekleşen çarpışmada 170 savaş gemisi ile birlikte binlerce asker kaybetmişlerdir.

“Aigos Potamoi Savaşı” olarak bilinen bu çarpışma, Pelopones Savaşları’nın sonunu getiren özelliği ile birlikte, tarih boyunca Çanakkale Boğazı içinde gerçekleşmiş en büyük muharebelerden biri olarak bilinir.

4.Galata

Gelibolu – Eceabat yolunun yaklaşık olarak 12. kilometresinde, Sütlü­ce ile Burhanlı Köyleri arasında yer alan bölge, Cumalı Deresi’nin bu­lunduğu mevkii olup, eski haritalarda belirtildiği ismiyle “Galata” olarak bilinir. Günümüzde, Cumalı Deresi’nin karayolunu kestiği noktanın yaklaşık 1 kilometre sonrasında Gelibolu Tersanesi bulunmaktadır.

Cumalı Deresi yatağının yer aldığı vadi, oldukça geniş ve düz arazi yapısı nedeniyle, Çanakkale Muharebeleri sırasında 1 ’inci Uçak Bölü­ğünün yerleştiği ve üs olarak kullandığı bir alandır. Cumalı Deresi ya­tağının hemen paralelinde uzanan arazi kesimi, uçakların iniş – kalkış yaptığı pist alanı olarak kullanılmıştır.

Alman Pilot Yüzbaşı Serno tarafından Mart 1915 ortalarında Nara’da- ki alanda kurulan 1 ’inci Uçak Bölüğü, başlangıçta 4 adet uçaktan oluşmuştur. O dönemde Bulgaristan’ın tarafsız ülke durumunda olma­sı nedeniyle Almanya ile doğrudan ulaşım sağlanamadığı için bölü­ğün uçak sayısı Haziran 1915 ortalarına kadar aynı kalmıştır.

Temmuz 1915 başlarında 5’inci Ordu Komutanı Mareşal Liman Von Sanders’in emir ve talimatları doğrultusunda 1 ’inci Uçak Bölüğü, Nara’dan Galata’ya intikal etmiştir. Bölüğün Galata’ya taşınma işlemi, bir hayli zahmetli olmuş ve ancak 21 Temmuz 1915 günü tamamlanmıştır.

Vinci Uçak Bölüğü, Galata’ya intikal ettiği tarihten, Çanakkale Muharebeleri’nin bitimine kadar olan süreçte kendisine verilen görevlere, Galata’da oluşturulan üs bölgesinden katılmıştır.

Teknik ve sayısal olarak çok daha üstün seviyedeki düşman uçakları­na karşılık 1 ’inci Uçak Bölüğü, kendisine verilen keşif, önleme, bom­bardıman, yerde savaşan kara birliklerine yakın hava desteği sağlama ve düşman hatları gerilerine propaganda amaçlı bildiriler atma gibi gö­revleri, üstün cesaret ve fedakarlıkla yerine getirmeyi başarmıştır.

Galata’da kurulan hava üssü, 19 Ağustos 1915 günü İngiliz ve Fransız uçaklarının saldırısına uğramış ve atılan bombalar nedeniyle bir uçak tahrip olmuş ve tesislerde ağır hasar oluşmuştur. Çanakkale Muharebelerinin daha sonraki safhalarında İngiliz uçakları, Galata’da bulunan hava üssüne birçok kez hava taarruzunda bulunmuştur.

Çanakkale Cephesi’nde Türk Ordusu’nun hava gücünü oluşturan Vinci Uçak Bölüğü, Galata adıyla bilinen bu yerde, Türk havacılığının henüz emekleme dönemlerinde, çok büyük yokluklara karşılık bambaşka bir kahramanlık öyküsü yazmıştır.

 

Yazar Hakkında

Yorum Yapın