Muharebe Alanları Gezi Güzergâhı Üzerinde Yer Alan Önemli Mevkiler (Gelibolu – Eceabat – Tarihi Milli Park) – Bölüm 17

  • Yazar: erkan
  • Tarih:Nis 07, 2017
  • KategoriGenel
  • yorum ( 0 )

27.Namazgah Tabyası

Sultan III. Mustafa döneminde Osmanlı Ordusu’nun Topçu birliklerinin ıslahı için ülkemize gelen Baron De Tott’un önermesiyle 1770 yılında inşasına başlanmış, yıllar içinde tabyaya ilave edilen bina ve tesisler ile birlikte büyümüştür. Çanakkale Boğazı’nda yapılan ilk ve en büyük tabyadır. Tabyanın yerinin belirlendiği ve inşasına başlandığı dönem­de boğaz komutanı; yine aynı yıl Seddülbahir Muhafızlığı ile Boğaz ‘Seraskerliği’ne tayin edilen, eski Sadrazam Moldovancı Ali Paşa’dır.

İlk yapıldığı dönemden sonra Sultan II. Mahmut, Sultan Abdülmecit ve Sultan II. Abdülhamit dönemlerinde yapılan yeni ilavelerle daha da büyümüş ve bir anlamda “merkez tabya” niteliği kazanmıştır.

Günümüze ulaşan son halini, 1890’ların sonunda Sultan II. Abdülha­mit döneminde almış ve 2005 – 2006 yıllarında Kültür Bakanlığı tara­fından restore edilerek, 18 Mart 2006 tarihinde ziyarete açılmıştır.

18 Mart 1915 günü yapılan Boğaz Muharebesi sırasında, bölgedeki tabyalarda görev yapan bataryaların bağlı olduğu, Yarbay Mehmet Zekeriya AKGÜN komutasındaki 4’üncü ağır Topçu Alayı’nın kararga­hının da bulunduğu bu tabya, İtilaf Donanması’nın başlıca hedeflerin­den biri olmuştur. Bu muharebe sırasında tabyada bulunan 16 topun ancak 2’si (2 adet 240/35 mm) 14.800 metrelik menzilleri ile toplam “33 mermi” atarak düşmana cevap verilebilmiştir. Tabyanın diğer 14 topu ise menzil yetersizliği nedeniyle ateş edememiştir.

28.Rumeli Hamidiye Tabyası

Rumeli Hamidiye Tabyası; Sultan II. Abdülhamit döneminde, 1896 yı­lında, Kilitbahir bölgesindeki top sayısını arttırmak ve boğaz savun­masını güçlendirmek amacıyla yaptırılmıştır.

Kilitbahir Kalesi’nin güney tarafında ve hemen yanında bulunan Namazgah Tabyası ile bu tabyanın yaklaşık 400 metre daha güneyinde ­ki Rumeli Mecidiye Tabyası arasında kalan bölgede, yolun sağ yanın­daki çam ağaçlarının arasında yer almaktadır.

Deniz seviyesinden yaklaşık 10 metre yükseklikte inşa edilmiş olan Rumeli Hamidiye Tabyası, üç bonet ve iki top platformundan oluşan, iki topun mevzilendirildiği bir tabyadır. Günümüzde tabyadaki bonetlerin üzeri ve tabyanın bulunduğu alan bütünüyle çam ağaçları ile kaplı olduğundan, yoldan geçerken ancak dikkatle bakılırsa fark edilebilmektedir.

Tabyanın dış görünümü, diğer bütün tabyalarda olduğu gibi doğal çevreye uyum sağlayan, topraktan küçük tepecikler halinde olup, bu tepeciklerin iç kısmı kesme taştan yapılmış ve üzerleri tonozla örtülmüş bonetlerdir. Bonetler ise genelde cephanelik, kimi zaman da asker koğuşu olarak kullanılmış, kare veya dikdörtgen planlı odalardan oluşan yapılardır.

Rumeli Hamidiye Tabyası’nda bulunan toplar, her biri 355/35 mm’lik, uzun namlulu Krupp yapımı toplardır. 620 kg. ağırlığındaki mermilerini 16.900 metre mesafeye ulaştıran menzilleriyle Çanakkale Boğazı savunmasının en ağır ve güçlü silahlarını oluşturan bu topların mevcudu, toplam 5 adetten ibaretti. Bu 5 adet top, Rumeli Hamidiye Tabyası’nda bulunan 2 adet 355/35 mm’lik topun haricinde, 2’si Anadolu Hamidiye Tabyası’nda, 1’i ise Çimenlik Kalesi’nde olmak üzere yer­leştirilmişlerdi.

355/35 mm’lik toplardan günümüze ulaşabilen tek örnek, İstanbul Harbiye’de bulunan Askeri Müze’nin bahçesinde sergilenmektedir.

18 Mart 1915 günü Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığı topçu­sunun harcadığı cephane miktarını gösteren tablo incelendiğinde, Çanakkale Boğazı Muharebesi’nin gerçekleştiği o gün Rumeli Hamidiye Tabyası’nın, Birleşik Filo gemilerine hiç ateş etmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumun nedeni ise 18 Mart 1915 günü öğleden önceki saatlerde, bölgeyi hedef alan düşman bombardımanı sırasında, Rumeli Hamidiye Tabyası’nda bulunan toplardan birinin döşeme raylarının kırılması, diğerinin ise nişan tertibatının hasar görmüş olmasıdır.

Yazar Hakkında

Yorum Yapın